Zonguldak Madencisinin Hayatı Perdeye Taşınıyor
İzmir Gastesi'ni Google'da tercih edilen kaynak olarak ekle.Yönetmen Arda Sarıgün’ün Mükellef isimli belgeseli, bu yıl 24 Ekim’de gerçekleşecek Altın Portakal Film Festivali'ne aday gösterildi. Yapım, Türkiye’nin en önemli emek havzalarından biri olan Zonguldak’ın madencilerinin gündelik yaşamını sinema salonlarına taşıyor. Belgesel ismini, erken Cumhuriyet yıllarında erkeklerin askerlik hizmeti karşılığı angaryada çalıştırılması ile başlayıp günümüzde de ekonomik bir zorunluluk haline gelen bölgenin kaderinden alıyor.
Zonguldak Madencilerinin Tarihsel Direnişi
Yapımda Zonguldak madencilerinin ve ülkenin emek tarihinin en önemli kırılma anları olan 1965 ile 1990-1991 direnişleri beyaz perdeye aktarılıyor. Yönetmen Arda Sarıgün, belgeselinde madencilerin kendi anlatımlarının yanı sıra arşiv kaynaklarını ve tanıklıkları izleyiciyle buluşturuyor. Maden emekçilerinin geçmişe kıyasla yaşadığı örgütsüzlüğe ve geleceksizliğe rağmen kendi kültürlerinde barındırdıkları dirence ve umuda odaklanılıyor. Kültür sanat dünyasında yerli ve yabancı yapımlar izleyicilerin beğenisine sunulurken, Mükellef belgeseli işçi sınıfının hafızasını tazelemeyi amaçlıyor.
Sarıgün, belgeselin odağını açıklarken hâlâ 1960 ve 1990 direnişlerinden kalan bir direnç ve isyan kültürünün madencinin belleğinde yer ettiğini belirtti. Yönetmen, Mükellef’i kasvetli bir yapım olarak tasarlamadıklarını, Doruk Madencilik işçilerinde yükü tersine çevirebilen bir irade gördüklerini ifade etti. Zonguldak’ta sendikalar yanında olsun olmasın işçinin kolektif hafızasında değiştirme kabiliyetinin bulunduğunu vurguladı.
Maden Şehirlerinin Hafızası ve Umut
Konuşmasında maden şehirlerinin kömür bitince oldukları gibi bırakıldığını söyleyen Arda Sarıgün, yüz yıllık çeliklerin paslandığını ve ormanların eski taş binaları yuttuğunu dile getirdi. Çocukluğunun yorgun sokaklarda geçtiğini belirten yönetmen, 1991 yılında on binlerce madencinin aileleriyle birlikte Zonguldak’tan Ankara’ya yürüdüğünü hatırlattı. Endüstrinin kiri, pası ve yıkıntıları arasında direnç, neşe, dayanışma ve umudun yaşamayı sürdürdüğünü kaydetti.
Kazanımlar ve Zorluklar
Devlete bağlı çalışan maden işçileri için 170 senelik acıların ve kolektif emeğin bir kazanımı bulunduğunu belirten Sarıgün, bu kişilerin artık asgari ücretin üzerinde maaş aldığını ve iş güvenliği hassasiyeti taşıdığını ifade etti. Ancak bu kazanımların 170 senelik mülksüzleştirme ve mükellefiyet süreçleri üzerinden bina edildiğini, bu nedenle kasvetli bir yapıya sahip olduğunu söyledi. Bölgedeki özel ve kaçak madenlerin varlığına da dikkat çeken yönetmen, devletin verimsiz bulduğu için özele devrettiği, güvenlik önlemlerinin az olduğu yerlerde kazaların devam ettiğini belirtti.
Kömürün azaldığını ve 80'li ile 90'lı yıllardaki binlerce sendikalı işçi günlerinden uzaklaşıldığını aktaran Sarıgün, işçinin kendini yalnız hissettiğini dile getirdi. Zonguldak'ta madenlerin ne zaman kapanacağı kaygısının hâkim olduğunu sözlerine ekledi.

Kaynak: Birgün

Bir yanıt yazın