Toplumsal Bellek ve Sanatın İyileştirici Gücü
İzmir Gastesi'ni Google'da tercih edilen kaynak olarak ekle.Kültür ve sanat dünyası, bireylerin ve toplumların görünmeyen yaralarını sarmak için kimi zaman bir tuvalde, kimi zaman da sayfalar arasında güçlü bir ses yükseltiyor. İstanbul Anadolu Yakası'nda faaliyet gösteren Cubart Gallery, çağdaş sanatın sanatseverlerle kurduğu etkileşimi kalıcı hâle getirmeyi amaçlayan anlamlı bir etkinliğe ev sahipliği yaptı. Bu kapsamda ziyaret edilen İz-Bellek-Direnç adlı resim sergisi, çocuk ve kadın figürlerinin öne çıkan yapısıyla toplumsal belleğin derin izlerini gözler önüne serdi.
Sanatla Gelen Direnç ve Hafıza
Sergide yer alan eserlerin sahibi ressam Aydın Biçen, çocuk ruhunda açılan yaraları ve bu yaraların içinden filizlenen umudu etkileyici bir duyarlılıkla resmediyor. Henüz on yaşındayken müzik öğretmeni tarafından keşfedilen Biçen, bugün mesleğini özveriyle sürdüren bir resim öğretmeni olarak biliniyor. Serginin küratörlüğünü üstlenen Dr. Zeynep Öztürk, çocuk figürlerinin toplumun kendi yaralarını geleceğe nasıl taşıdığını, kadın figürlerinin ise kırılganlık içinde direnme kapasitesini gösterdiğini ifade ediyor. Mağduriyet üzerinden tanımlanamayan, yerelden evrensele uzanan bu çalışmalar, görünmeyen yaraların içinden hakikati açığa çıkarıyor.
Baskının, beklentilerin ve korkunun hâkim olduğu bir atmosferde açılan bedensel ve ruhsal yaralara rağmen farkındalığı kaybetmeden dik durabilmenin önemine dikkat çeken eserlerdeki insan figürleri genellikle mor renkte betimleniyor. Sanatçı bu tercihi için mor rengin unutulanlara karşı bir hafıza olduğunu ve kendisinin çocukların sessizliğini boyayan bir hatırlatıcı olduğunu belirtiyor. Savaş mağduru çocukların resim sanatına konu olması üzerine yüksek lisans tezi de bulunan Biçen, acıyı temsil etmekten ziyade direnme hâllerine ve hafızayla yüzleşmeye odaklanıyor.
Edebiyatta ve Masallarda Hakikat Arayışı
Yüzleşmekten kaçınan toplumsal kodlara sahip olunduğunu belirten değerlendirmeler, hafızayı diri tutma sorumluluğu taşıyan dürüst insanların ve sanatçıların yaşadığı hukuksuzluklar karşısındaki tepkilerin sınırlı kaldığına işaret ediyor. Haksızlık karşısında susmanın, zamanla bu durumun olağanlaşmasına zemin hazırladığı vurgulanırken, Camus'nün Başkaldıran İnsan eserindeki felsefeyi yansıtan yaklaşımlar ön plana çıkıyor. Yakınmak yerine koşulları iyileştirmeye çabalayan, umutsuzluğa teslim olmayan üretim insanları arasında İBB soruşturması kapsamında tutuklanan Ramazan Gülten de yer alıyor. Dünyaya gelecek kızı Maya'yı karşılayabilmek için talep ettiği doğum izninin reddi Müjde Kuşu adlı eserin doğumuna vesile olmuştu. Cezaevinde kaleme aldığı Müjde Kuşu ve Müjde Kuşu İlk Buluşma kitapları, insanın direnme gücüne tanıklık ediyor. Kırmızı Kedi Yayınları tarafından basılan eserlerin çizimleri ise Pınar Çalışkan Gülten'e ait.
Özgürlüğü düşleyip iyiliği savunmaktan vazgeçmeyen bir diğer isim olan gazeteci-yazar Nuray Kaya'nın Amorf Kitap etiketiyle yayımlanan Tatil Yoksa Balık Kraker de Yok adlı kitabı da benzer bir çabanın ürünü olarak öne çıkıyor. Çocuk Hakları ve Afet Mücadele Derneğine destek olmayı amaçlayan eser, fabl geleneğinden beslenerek birlik duygusu, emek ve sorumluluk kavramlarını işliyor. Öte yandan Domingo Yayınları tarafından yayımlanan Höt ile Zöt: İki Mağara Adamının Hikâyesi adlı eser ise insan doğasının sahip olma arzusu ve bireysel mülkiyet hırsı gibi yönlerini esprili bir dille ele alıyor.
Görünmeyen Yaraları Sarma Çabası
Görünmeyen yaraların ancak onları görmeye ve anlamaya cesaret edildiğinde iyileşme ihtimali kazandığı belirtiliyor. Hafızayı diri tutmak, haksızlığa itiraz etmek, emeğe saygı duymak ve çocukların sessizliğini duymak gibi çabalar, insanın kendisinden başkasına doğru genişleyen sorumluluk duygusuyla doğrudan ilişkilendiriliyor. Varlığını ve sahip olduklarını toplumun ortak yararına dönüştüren insanların varlığı, Charlie Mackesy'nin Çocuk, Köstebek, Tilki ve At adlı kitabındaki sevgi odaklı bakış açısıyla anlam kazanıyor.
Kaynak: Birgün

Bir yanıt yazın