18 Kasım 2026, Çarşamba Foto Galeri Video --°
Dolar: 50,4516 Euro: 55,3442 Sterlin: 66,4060 Gram Altın: 6.113,48 Çeyrek Altın: 10.135,00 Cumhuriyet Altını: 41.457,00
Gündem

Çiftçinin Üretim Maliyetleri Enflasyonu Katladı

Yağmur Çalışkan · 15 Ekim 2026 · Haber Saati: 05:08 · 4 dk okuma
Çiftçinin Üretim Maliyetleri Enflasyonu Katladı
Paylaş:
İzmir Gastesi'ni Google'da tercih edilen kaynak olarak ekle.

AKP iktidarının tarım politikaları nedeniyle üretici zor günlerden geçerken, tarımsal girdi enflasyonu yaban otu gibi büyümeye devam ediyor. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre tarımsal girdi fiyatları yıllık yüzde 27,62 artış gösterirken, tüketici enflasyonu yüzde 29,73 seviyesine ulaştı. Tarımda üretici enflasyonu ise eylül ayında yıllık yüzde 12,93 olarak kaydedildi. Türkiye Ziraat Odaları Birliği'nin eylül ayı verileri, üreticinin temel giderlerindeki artışın çok daha yıkici olduğunu gözler önüne serdi. Mazotun yıllık fiyat artışı yüzde 70,7'ye, amonyum nitrat gübresinin yüzde 69,2'ye ve diamonyum fosfat gübresinin yüzde 35,9'a yükseldiği bildirildi.

Artan üretim maliyetleri ve yetersiz kalan destekler çiftçiyi üretimden koparıyor. Şeker Dairesi verilerine göre, 2016 yılında 105 bini aşan pancar üreticisi sayısı 2025'te 76 bine geriledi. Aynı dönemde 3 milyon 219 bin 533 dekarlık üretim alanı, 3 milyon 65 bin 844 dekara düştü. Şeker pancarı için 2026-2027 üretim yılı alım fiyatı kota tamamlama primi dâhil ton başına 3 bin 100 liradan 3 bin 720 liraya çıkarıldı. Yüzde 20'lik bu artış kilogram başına yalnızca 62 kuruşa denk gelirken, 1 kiloluk şeker pancarının karşılığı 3,72 TL oldu. Üreticiler ve ziraat odaları ise ton başına en az 4 bin 500 lira talep ediyordu.

Stratejik Ürünlerde Maliyet Baskısı Ve Fiyat Düşüşleri

Gıda güvenliği açısından büyük öneme sahip çeltikte de fiyatlar üreticinin beklentisini karşılamadı. Üreticiler kilogram başına maliyetin yaklaşık 47 liraya ulaştığını belirterek ton başına 53-54 bin lira taban fiyat talep ederken; Toprak Mahsulleri Ofisi 55 randıman Baldo grubu çeltik için ton başına 45 bin lira, 58 randıman Cammeo için 43 bin lira, Toros için 41 bin lira fiyat açıkladı. 60 randıman Osmancık grubunda fiyat 38 bin lira, Ronaldo grubunda 35 bin lira ve diğer uzun çeşitlerde 32 bin lira olarak belirlendi. Baldo çeltikte fiyat geçen yılki 40 liradan 45 liraya yükselirken, Osmancık çeltik 32 liradan 39 liraya çıktı.

Zeytin üreticisi de hasat döneminde düşen fiyatlar ve tırmanan maliyetlerle karşı karşıya kaldı. Marmarabirlik'in 2025-2026 sezonu için belirlediği tavan fiyat iri dane zeytinde 160 lira, küçük dane zeytinde 55 lira ve yağlık zeytinde 53 lira idi. Ancak yeni hasat döneminde dane zeytinin kilogram fiyatı 80 liradan 50 liraya, yağlık zeytinin fiyatı ise 53 liradan 10-15 liraya geriledi. Tariş'in alım fiyatını açıklamaması belirsizliği artırırken, Manisa'nın Akhisar ilçesinde üreticiler fiyat düşüşleri nedeniyle hasadı durdurdu. Üzüm üreticileri de benzer bir tablo yaşadı; Tariş çekirdeksiz kuru üzüm için 80 lira avans fiyatı açıklarken TMO fiyatı 90 liralarda kaldı. Şaraplık üzümün kilogram fiyatı ise geçen yılki 16-18 liradan 7-8 liraya kadar düştü.

Hububat Ve Ayçiçeğinde Beklentiler Karşılanmadı

TMO haziran ayında açıkladığı 2026 yılı alım fiyatlarında buğdayın ton fiyatını 16 bin 500 lira, arpanın ton fiyatını ise 12 bin 750 lira olarak duyurdu. Buğdayda yüzde 22,22, arpada yüzde 15,91 artış yapılırken tarımsal girdi maliyetlerinin yıllık artışı yüzde 34,26'ya ulaştı. Yeşil mercimekte beş yıl sonra ilk kez alım fiyatı ton başına 32 bin lira olarak güncellendi. Ayçiçeğinde ise Çukobirlik ve Konya Şeker 37,50 lira, Karadenizbirlik 34 lira fiyat açıklarken, Konya Şeker'in vadeli alım fiyatı 38,50 lira oldu. Üreticinin 45-50 liralık beklentisinin altında kalan bu rakamlar, tarlayla market arasındaki uçurumu derinleştirdi.

Çiftçi-Sen Genel Başkanı Ali Bülent Erdem, Türkiye'nin tarımsal üretimden bilinçli olarak uzaklaştırıldığını belirterek, üreticilerin her istedikleri ürünü ekemediğini ve üretimin şirketlerin taleplerine göre şekillendirildiğini vurguladı. Küçük üreticilerin tarımdan koparıldığını ve tarımın uluslararası gıda şirketlerinin kontrolüne bırakıldığını ifade eden Erdem, bu durumun gıda güvenliğini tehdit ettiğini kaydetti. Girdi maliyetlerini azaltan yöntemlere geçilmesi ve çiftçilerin örgütlü mücadele yürütmesi gerektiğinin altı çizildi.

Kaynak: Birgün

İzmir Gastesi'ni Google'da tercih edilen kaynak olarak ekle.
İlginizi Çekebilir

“Çiftçinin Üretim Maliyetleri Enflasyonu Katladı” için bir yanıt

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir