Bilim İnsanları Kaliforniya Deprem Tahmin Modellerini Uzun Süre Test Etti
İzmir Gastesi'ni Google'da tercih edilen kaynak olarak ekle.Deprem olasılığının ne kadar doğru hesaplanabileceğine dair yürütülen kapsamlı bir araştırma, sismoloji alanındaki tahmin modellerinin güvenilirliğini gözler önüne serdi. Bristol Üniversitesi öncülüğünde gerçekleştirilen çalışmada, Kaliforniya için üretilen 50 binden fazla günlük deprem tahmini uzun süreli gözlemlerle karşılaştırıldı. Elde edilen bulgular, bazı modellerin tutarlı sonuçlar verdiğini ancak net bir zaman ve yer tespiti yapamadığını ortaya koydu.
Modeller Depremlerden Önce Nasıl Test Edildi?
Uluslararası Deprem Öngörülebilirliğini Araştırma İşbirliği'nin yürüttüğü deney kapsamında, geçmiş sismik kayıtlardan yararlanan modeller izleyen 24 saat içinde beklenen sismik etkinliği hesapladı. Nature Communications dergisinde yayımlanan çalışmada, Ağustos 2007 ile Ağustos 2018 tarihleri arasında 27 farklı modelin ürettiği 51 bin 625 ertesi gün tahmini incelendi. Bu tahminler, büyüklüğü 3,95 ve üzerindeki 597 gerçek deprem kaydıyla kıyaslandı. Araştırmanın en önemli yönü, tahminlerin depremler gerçekleşmeden önce hazırlanmış olması ve modellerin henüz bilinmeyen olaylar karşısındaki performanslarının değerlendirilmesiydi.
Olasılık Hesapları Kesin Zamanı Göstermiyor
Yapılan analizler, modellerin deprem sayısı ile büyüklüklerinin dağılımını açıklamada, depremlerin tam konumlarını öngörmeye kıyasla daha başarılı ve tutarlı olduğunu gösterdi. Bazı model türleri uzun değerlendirme dönemi boyunca gözlemlerle uyumunu korumayı başardı. Ancak bu durum, her sarsıntının tek tek önceden bilindiği anlamına gelmiyor. Araştırmanın başyazarı José A. Bayona, Bristol Üniversitesi tarafından yapılan açıklamada, mevcut hiçbir bilimsel yöntemin bir sonraki depremin tam olarak nerede ve ne zaman gerçekleşeceğini söyleyemeyeceğini açıkça vurguladı. Bayona'ya göre olasılığa dayalı hesaplamalar, belirli bir zaman aralığında hangi bölgelerde ve hangi büyüklüklerde deprem görülmesinin daha olası olduğuna ilişkin yalnızca yararlı bilgiler sağlayabiliyor.
Türkiye İçin Yerel Verilerle Sınama Gerekiyor
Bu tür olasılık hesapları, özellikle sismik etkinliğin arttığı dönemlerde kamu kurumları ile afet yönetim birimlerinin değerlendirmelerinde kullanılabilecek nitelikte veriler sunuyor. Araştırmacılar, elde edilen sonuçların bağımsız bilim insanları tarafından yeniden sınanabilmesi amacıyla kullanılan verileri, analiz kodlarını ve açıklayıcı belgeleri kamuoyunun erişimine açtı. Öte yandan, mevcut çalışmanın yalnızca Kaliforniya'daki sismik kayıtlara dayandığına dikkat çekiliyor. Bu sebeple, elde edilen başarıların aynı modellerin Türkiye'de de birebir aynı sonuçları vereceği anlamına gelmediği, ülkemiz için yapılacak değerlendirmelerde modellerin yerel deprem verileriyle ayrıca sınanması gerektiği ifade ediliyor.
Kaynak: Birgün

[…] geninin etkinleştirilmesinin ardından daha genç yaş skorları gözlendiği aktarıldı. Benzer bilim ve teknoloji haberleri arasında dikkat çeken bu çalışmada, hücre testlerinde protein dengesinin korunduğu ve […]