18 Kasım 2026, Çarşamba Foto Galeri Video --°
Dolar: 50,4550 Euro: 55,4854 Sterlin: 66,6193 Gram Altın: 6.136,97 Çeyrek Altın: 10.170,00 Cumhuriyet Altını: 41.600,00
Kültür-Sanat Haberleri

Bağımsız Belgeselci ve Sinemacılar, Finansman ve Festivallerde Eşitlik İstiyor

Sena Durna · 10 Kasım 2026 · Haber Saati: 09:09 · Güncelleme Saati: 10:37 · 4 dk okuma
Bağımsız Belgesel Sinemacılar Finansman ve Festivallerde Eşitlik İstiyor
Paylaş:
İzmir Gastesi'ni Google'da tercih edilen kaynak olarak ekle.

Türkiye'deki bağımsız belgesel üretimi, derinleşen finansman sorunları ve festivallerdeki eşitsiz uygulamalarla mücadele etmeye devam ediyor. Yönetmen Mümin Barış, kamu desteklerinin yetersizliğine ve belgesel yapımında harcanan yoğun emeğin yeterince karşılık bulmadığına dikkat çekti. Barış, belgesellerin kurmaca filmlerle tamamen eşit koşullarda değerlendirilmesi gerektiğini savundu.

Türk sinemasının usta isimlerinden Tunç Okan'ın yaşamını ve sinema yolculuğunu mercek altına alan "Bay Okan" belgeseline imza atan Mümin Barış, filmin zorlu yapım sürecini paylaştı. Dünya prömiyerini 33. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali'nde gerçekleştiren yapım, 37. Ankara Film Festivali'nde de sinemaseverlerle buluşmaya hazırlanıyor. Hem belgesel hem de kurmaca anlatım biçimlerini ustalıkla harmanlayan film; göç, aidiyet ve yabancılaşma gibi evrensel meseleleri ele alıyor.

Yarışmalardaki Ayrım Kaldırılmalı

Belgesel üretiminin ekonomik boyutuna değinen Barış, mevcut kamu destekleri ile festival ödüllerinin yapım maliyetlerini karşılamaktan çok uzak olduğunu ifade etti. Üç veya beş yıl emek verilerek cebinden milyonlarca lira harcanan filmlerin en iyi ihtimalle birkaç ödül alabildiğini belirten yönetmen, bu ödüllerin toplam bütçenin yalnızca yüzde beşini karşılayabildiğini vurguladı. Türkiye'de Kültür Bakanlığı tarafından kurmaca filmlere verilen desteğin onda birinden bile daha azının belgesellere aktarıldığını dile getirdi.

Ulusal yarışmalarda belgesel ve kurmaca filmlerin hâlâ ayrı kategorilerde yarıştırılmasını eleştiren Barış, dünyadaki önemli festivallere dikkat çekti. Cannes ve Berlinale gibi büyük uluslararası festivallerin bu ayrımı uzun süre önce kaldırdığını hatırlatan yönetmen, Berlinale'de Mati Diop'un "Dahomey" adlı belgeselinin ana yarışmada Altın Ayı kazandığını, Michael Moore'un "Fahrenheit 9/11" belgeselinin ise 2004 Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye'yi aldığını örnek gösterdi. Sorunun yalnızca ekonomik desteklerle sınırlı kalmadığını belirten Barış, görüntü yönetmeni, kurgucu ve ses tasarımcısı gibi teknik ekibin emeklerinin belgesellerde yeterince tanınmadığını, belgesellere sadece en büyük film ödülü verilerek geçiştirildiğini söyledi.

Bağımsız Belgesel Sinemacılar Finansman ve Festivallerde Eşitlik İstiyor

"Neden Kurmaca Yapmıyorsunuz?"

"Bay Okan" belgeselinin ortaya çıkış hikayesi, senarist Tayfun Luxembourgeus'un Tunç Okan sineması üzerine hazırladığı doktora tezine dayanıyor. Fransa'nın Nice kentindeki evinde Tunç Okan ile tanıştıklarını ve on gün boyunca çekim yaptıklarını anlatan Barış, usta ismin projenin bir belgesel olmasına uzun süre alışamadığını aktardı. Okan'ın kendilerine sürekli olarak neden kurmaca film yapmadıklarını sorduğunu ve hatta kurmaca sinopsis fikirleri gönderdiğini belirten yönetmen, tüm bunlara rağmen on gün boyunca yolda olduklarını ifade etti.

Film bütçesinin kısıtlı olduğunu, Kültür Bakanlığı desteğinin giderlerin yalnızca küçük bir kısmını karşıladığını ve kalan yükü yapımcı Kemal Onur Karakuş'un sırtlandığını belirten Barış, ekonomik şartların çekimleri doğrudan etkilediğini söyledi. Ekipte bir sesçinin bile bulunmadığını, mikrofonlardaki olası bir arızanın tüm filmi çöpe atma ihtimali yarattığını ve bu durumun bitmek bilmeyen bir stres yarattığını kaydetti. Kurmaca ve belgesel anlatımı iç içe geçiren yapıda, kendisini ve görüntü yönetmenini arabanın içinde ellerinde kameralarla göstererek filmin niteliğinin altını çizdiklerini ekledi.

Göç Ve Eşitsizlik Çok Daha Sert

Tunç Okan'ın "Otobüs" ve "Sarı Mersedes" filmlerinin güncelliğini de değerlendiren Mümin Barış, 1989 yılında Bulgaristan'dan Türkiye'ye göç ettiğini hatırlattı. Okan'ın filmlerinin çekildikleri döneme kıyasla günümüzde çok daha geçerli olduğunu belirten yönetmen, göç, yabancılaşma ve sınıfsal eşitsizliğin bugün inanılmaz derecede sertleştiğini söyledi. Tunç Okan sinemasının popülaritesinin artış nedenini bu gerçekliğe bağlayan Barış, filmler yarın vizyona girse kimsenin konuların eskidiğini düşünmeyeceğini ifade etti. Yönetmen ayrıca sıradaki projesinin yine Bulgaristan göçünü konu alacağını sözlerine ekledi.

Kaynak: Birgün

İzmir Gastesi'ni Google'da tercih edilen kaynak olarak ekle.
İlginizi Çekebilir

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir