İnsan DNA’sında Tarihi Değişim: Vücut İçinde İlk Gen Düzenlemesi
İzmir Gastesi'ni Google'da tercih edilen kaynak olarak ekle.Tıp ve genetik dünyasında çığır açan bir gelişmeye imza atıldı. Bilim insanları, birincil düzenleme tekniğini kullanarak insan DNA'sını ilk kez doğrudan vücut içinde değiştirmeyi başardı. Hakemli dergi Nature'da yayımlanan bu önemli gelişme, karmaşık laboratuvar prosedürlerinin geride kalmasını sağlayacak. Böylece insan vücudundaki DNA'yı onarmaya yönelik çok daha hızlı, ucuz ve daha az invaziv genetik tedavilerin önü açılmış oldu.
Gerçekleştirilen klinik çalışmada araştırma ekibi, vücudun fazla bakırı atmasını engelleyen nadir bir rahatsızlık olan Wilson hastalığının karaciğer hücrelerinde yol açtığı genetik mutasyonu hedef aldı. Bu sorunu düzeltmek amacıyla yüksek hassasiyetli birincil düzenleme aracı kullanıldı. Wilson hastalığı, karaciğerdeki fazla bakırı uzaklaştırmaktan sorumlu proteini üreten ATP7B genindeki mutasyonlar yüzünden ortaya çıkıyor. Tedavi edilmediği durumlarda biriken bakır zehirli seviyelere ulaşıyor ve ciddi karaciğer hasarı, sinirlerde bozulma ile nörolojik rahatsızlıklara neden oluyor.
Wilson Hastalığı İçin Kalıcı Çözüm Umudu
Mevcut tıbbi yaklaşımlar, hastaların ömür boyu bakır temizleyici ilaçlar kullanmasını zorunlu kılıyor. Yeni gen düzenleme teknolojisi ise gendeki bozulmanın yarattığı problemi doğrudan ortadan kaldırarak tek seferlik ve kalıcı bir çözüm sunma potansiyeli taşıyor. CRISPR-Cas9 teknolojileri gibi standart yöntemler genellikle genleri yeniden yazmak yerine devre dışı bırakmayı tercih ediyor. Buna karşılık birincil düzenleme, DNA'nın belirli bölümlerinde son derece hassas ekleme, çıkarma ve değişiklik yapabilen mikroskobik bir kelime işlemci gibi çalışıyor.
ABD merkezli biyoteknoloji şirketi Prime Medicine tarafından geliştirilen bu tedavi yöntemi, mRNA aşılarında kullanılan teknolojiye benzer bir mekanizma izliyor. Minik lipit nanopartiküller aracılığıyla gen düzenleme araçları doğrudan karaciğer hücrelerine ulaştırılıyor. Uzmanlar, ekonomi haberleri ve benzeri teknolojik gelişmelerin hayatımızın her alanında maliyetleri düşürdüğünü belirtirken, bu yeni yöntemin de sağlık alanında benzer bir dönüşüm yaratması bekleniyor.
Doğrudan Tedavi Süreci Maliyetleri Düşürüyor
DNA'yı doğrudan vücut içinde düzenlemek, hastanın hücrelerini laboratuvar ortamında çıkarıp değiştirdikten sonra tekrar vücuda enjekte etmek gibi maliyetli ve riskli süreçlere duyulan ihtiyacı tamamen ortadan kaldırıyor. Geleneksel hücre düzenleme prosedürlerinde, işlem gören hücrelerin vücut tarafından kabul edilmesi için hastaların ağır kemoterapi süreçlerinden geçmesi gerekiyor.
TD Cowen şirketinden biyoteknoloji analisti Joseph Thome, doğrudan uygulanan bu tedavilerin üretim maliyetlerini önemli ölçüde düşüreceğini vurguluyor. Bu sayede genetik tedavilerin gelecekte çok daha geniş kesimler için erişilebilir hale gelmesi bekleniyor.
Kaynak: Birgün

Bir yanıt yazın