18 Kasım 2026, Çarşamba Foto Galeri Video --°
Dolar: 50,4491 Euro: 55,4281 Sterlin: 66,4809 Gram Altın: 6.115,39 Çeyrek Altın: 10.159,00 Cumhuriyet Altını: 41.556,00
Gündem

Uluslararası Para Fonu’ndan Türkiye’ye Mali Şeffaflık Uyarısı

Yağmur Çalışkan · 24 Ekim 2026 · Haber Saati: 12:23 · 5 dk okuma
Uluslararası Para Fonu'ndan Türkiye'ye Mali Şeffaflık Uyarısı
Paylaş:
İzmir Gastesi'ni Google'da tercih edilen kaynak olarak ekle.

Uluslararası Para Fonu (IMF), Türkiye'ye yönelik yayımladığı Mali Şeffaflık Değerlendirmesi raporunda üç kritik başlığa dikkat çekti. Raporda, Türkiye Varlık Fonu bünyesindeki kamu varlıklarının mali raporlarda yer almadığı, deprem harcamalarının raporlanmasında sorunlar yaşandığı ve TOKİ'nin mali tablolarının kamuya açık olmadığı vurgulandı.

IMF raporunda, Türkiye'nin mali şeffaflık alanındaki reformlarının 2021'de program bütçesine geçilmesi, tahakkuk esaslı Uluslararası Kamu Sektörü Muhasebe Standartları'nın uygulanmaya başlanması ve Devlet Mali İstatistikleri raporlamasının sürekli iyileştirilmesi gibi adımları kapsadığı belirtildi. Kamu işletmelerine ilişkin raporlamanın iyileştiği kaydedilen raporda, bütçenin bütünleşik temelde sunulduğu ve kamu harcamalarının çok büyük bölümünün bütçe belgelerinde yer aldığı ifade edildi. Hükümetin 2017'de vatandaş bütçesi yayımlamaya başladığı, 2022'de başlangıç bütçe ödeneklerini önemli ölçüde aşan harcamalar için ek bütçe uygulamasına geçtiği aktarıldı. IMF, son değerlendirmede Türkiye'nin Mali Şeffaflık Kodu ilkelerinin yaklaşık üçte ikisinde iyi veya ileri uygulama düzeyini karşıladığını bildirdi.

Mali Risk Yönetimi ve Sınırlı İlerlemeler

Raporda, mali risk yönetiminin Türkiye açısından mali şeffaflığın en zorlu alanı olmaya devam ettiği ve son 10 yılda bu konuda yalnızca sınırlı ilerleme sağlandığına dikkat çekildi. Makroekonomik risklere ilişkin değerlendirmelerin üst düzey hassasiyet analizleriyle sınırlı kaldığı, tüm mali riskleri bir araya getiren tek bir özet raporun hala yayımlanmadığı vurgulandı. Türkiye'de nüfusun hızla yaşlanmaya başlamasının uzun vadeli mali sürdürülebilirlik analizlerini gerekli kıldığı ancak bu analizlerin henüz bulunmadığı ifade edildi. Buna karşılık, kamu borçları ve ekonomi haberleri bağlamında kamu-özel sektör işbirliği projeleriyle bağlantılı garantilere ilişkin raporlamanın kaliteli olduğu, finans sektörüne ilişkin risklerin tam olarak açıklandığı ve özellikle depremlerle bağlantılı çevresel risklerin iyi geliştirilmiş bir strateji doğrultusunda yönetildiği belirtildi.

IMF, Türkiye'nin sistematik mali raporlama yapısının kamu maliyesinin anlaşılmasında zaman zaman kritik boşluklar oluşturduğuna dikkati çekti. 2023 depremlerine ilişkin yeniden inşa harcamalarının gerçekleşme zamanına yönelik sorunların bulunduğu ifade edilerek, hükümet raporlarına göre depremle bağlantılı harcamaların 2023'te GSYİH'nin yüzde 3,6'sına, 2024'te yüzde 1,7'sine ve 2025'te yüzde 0,8'ine karşılık geldiği kaydedildi. Raporda, "Bu rakamlar ödenekler açısından doğru olmakla birlikte, fiilî harcamalar açısından ilk yıllardaki harcamaları önemli ölçüde yüksek, sonraki yıllardaki harcamaları ise düşük göstermektedir" denildi. Ayrıca Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasının devlete GSYİH'nin yüzde 4,2'sine karşılık gelen bir maliyet yüklediği, bu maliyetin bir bölümünün bütçeden karşılanırken bir bölümünün de Merkez Bankası'nın zararlarına yansıyarak bankanın özkaynaklarının GSYİH'nin yüzde 2,9'u kadar negatif seviyeye gerilemesine yol açtığı aktarıldı.

TOKİ ve Türkiye Varlık Fonu Detayları

IMF raporunda, Kamu İşletmeleri Raporu'nun genel olarak yüksek kalitede olduğu ancak en önemli kamu işletmelerinden biri olan Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nın (TOKİ) mali bilgilerini içermediği kaydedildi. TOKİ'nin kendi mali tablolarının kamuya açık olmadığı ve Sayıştay denetiminde şartlı görüş aldığı belirtildi. Kurumun varlıklarının GSYİH'nin yüzde 2,6'sına karşılık geldiği vurgulandı. Öte yandan, Türkiye Varlık Fonu bünyesinde GSYİH'nin yüzde 29'u değerinde kamu varlığı bulunduğu ancak bu büyüklüğe eşlik eden şeffaflığın sınırlı kaldığı aktarıldı. Fonun varlık ve yükümlülüklerinin niteliği ile hükümetle ilişkileri konusunda açıklık bulunmadığı ifade edildi.

IMF, raporda belirlenen sorunların giderilmesi amacıyla mali şeffaflığın geliştirilmesine yönelik dört öncelikli öneri sundu. İlk olarak, Devlet Mali İstatistikleri raporlamasının tüm kamu sektörünü kapsayacak şekilde genişletilmesi ve genel yönetimi, TOKİ dahil tüm kamu işletmelerini ve Türkiye Varlık Fonu'nu içeren konsolide gelir tabloları ile bilançolar hazırlanması önerildi. İkinci olarak, bakanlıklar, döner sermayeler ve bütçe dışı fonlar dahil tüm merkezi yönetim kuruluşlarını kapsayan, yıllık bir mali tablo hazırlanması ve bu tablonun Sayıştay tarafından denetlenmesi istendi. Üçüncü olarak, hükümetin mali hedefinin bütçe belgelerinde açıkça ilan edilmesi gerektiği ifade edildi. Dördüncü olarak ise makroekonomik gelişmeler, garantiler, kamu-özel sektör işbirliği projeleri, kamu işletmeleri, finans sektörü, yerel yönetimler ve doğal afetlerden kaynaklanan risklerin yanı sıra demografik değişimden kaynaklanan uzun vadeli riskleri kapsayan yıllık bir mali risk raporu hazırlanması önerildi.

Kaynak: Birgün

İzmir Gastesi'ni Google'da tercih edilen kaynak olarak ekle.
İlginizi Çekebilir

“Uluslararası Para Fonu’ndan Türkiye’ye Mali Şeffaflık Uyarısı” için bir yanıt

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir